Kanuni akıllı oğlunu gırtlaklamayıp, tahtı beceriksiz oğluna bırakmasaydı belki ötelenirdi. Ama yine başlardı. Ne de olsa bilme sanata zamanında eğilmemişiz.
Bu arada Kanuni döneminden sonra gerileme değil duraklama dönemi başlamıştır.

Soruyu dini açıdan ele alırsak:
Mutezile mezhebine göre başlardı
Cebriyye mezhebine göre başlamazdı
Ehl*i sünnet e göre meçhul..

süreç yalnızca biraz daha ötelenirdi.Ama çan eğrisini düşünürsek mutlaka duraklama ve otomatik olarak arkasından gerileme dönemi başlayacaktı.

Nereye kadar buyuyeceksinki, elbette bir sonu var

Evet zamanı gelince her ülke yerini bi başkasına bırakıyor,tarihte asırlarca devam etmiş birkaç devlet var,Osmanlı da 3kıtaya hükmetmiş bir devletti ve her devlet gibi onun da bir gün vaadi doldu.ama ardında muhteşem bir hoşgörü bırakarak,bizans gibi zulüm ve acı bırakarak değil.